Bu rehber, TÜRKPATENT’in tescil belgesine ve portal kaydına dayanır. Belgeden aktarılan koşullar “Oltu Cağ Kebabı”na aittir; bütün cağ kebabı uygulamalarının ortak standardı değildir. Kaynak bağlantıları sayfanın sonundadır.
Kaydın künyesi
Oltu Cağ Kebabı, 127 numaralı coğrafi işarettir. Türü mahreç işareti, başvuru sahibi Oltu Ticaret ve Sanayi Odası, başvuru numarası C2007/004. Belgede ürünün adı “Kebap”, kullanım biçimi “Markalama” olarak yazılı. TÜRKPATENT’in portalında kayıt “Tescilli” durumda görünüyor.
Başvuru, ilan ve tescil tarihleri
Başvuru tarihini belge ve portal farklı veriyor.
Başvuru: tescil belgesinde 17 Mayıs 2007, TÜRKPATENT’in coğrafi işaret portalında 14 Mayıs 2007. Farkı iki kaynak da açıklamıyor.
İlan: belgeye göre ürünün teknik özellikleri ve denetim biçimi 3 Temmuz 2009 tarihli, 27277 sayılı Resmî Gazete’de ilan edildi. İhlas Haber Ajansı’nın 17 Haziran 2026 tarihli haberi tescil tarihi olarak bu günü veriyor.
Tescil: portal tescil tarihini 22 Şubat 2010 olarak gösteriyor. Belgeye göre ise tescil, 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 12. maddesi gereğince başvuru tarihi olan 17 Mayıs 2007’den geçerli.
Tescil tarihi, yemeğin ortaya çıktığı tarihi göstermez; belge cağın ilk kez kim tarafından yapıldığına ya da başka şehirlere hangi sırayla yayıldığına dair bir tarihçe vermiyor.
Belge eti nasıl tarif ediyor?
Tescil belgesine göre et, bölgeye ait, doğal ortamda ya da yaylalarda doğal besinlerle yetiştirilen koyunlardan elde edilir. Üretim metodu koyunların en az bir yaşında olmasını ister. Sinir, damar ve zarlar ayıklanır; etin yağ oranı yüzde 25 ile 30 arasında kalmalı, fazlası alınır. Et tuzlanıp bir gün dinlendirilir. Ardından çok ince kıyılmış kuru soğan karabiberle yoğrulup macun haline getirilir ve et bu harçla iyice yoğrulur. Belgeye göre tarifte yazılanların dışında hiçbir madde katılmaz.
Şiş kromdan yapılır, etin takıldığı bölümü 2x2 cm ölçüsünde dört köşedir. Et parçalarının ölçüsü, şişin boyuna ve kalınlığına göre ayarlanır.
Ocak, ateş ve kesim
Et, meyve ya da meşe odunuyla yakılan taş ya da tuğla ocakta pişirilir. Ateş, şiş konmadan yarım saat önce yakılır ve ocağın tamamen kızması beklenir. Şiş durgun ateşe, tabladan 15 cm yükseklikte ve ateşin durumuna göre uygun mesafede yatay konur, piştikçe çevrilir. Belge pişmeyi etin renginin kırmızıdan kahverengiye dönmesiyle tarif ediyor.
Pişen et, “cağ” denen küçük şişlerle ya da istenirse cağsız, tabakta servis edilir. Cağın et takılan bölümü kromdur; 20 cm uzunluğunda, 2 mm kalınlığında, 3 mm genişliğinde ve ucu sivridir, ahşap sap tercih edilir. Cağ şişteki ete geçirilir ve et kebap bıçağıyla 4 ile 7 mm kalınlığında kesilir. Cağın alt tarafı istenirse ocağın yanındaki ızgarada kızartılır. Belgeye göre cağla servis edilen miktar ortalama 80 gram, cağsız tabak porsiyonu 100 gramdır; yanında ayrı tabakta kuru soğan ve mevsimine göre domates söğüşü gelir.
Adın geçmişi: belgedeki beyan
Belgenin “Mahreç İşaret Bilgisi” bölümünde TDK sözlüğüne ve Anadolu Halk Mutfağı Platformu’na atıf yapılır; bu atıflar yemeğin ilk yapıldığı yeri veya tarihi tek başına kanıtlamaz.
TDK’nin bugünkü sözlüğündeki “Oltu kebabı” maddesini ve yemeğin kökeni konusunda Oltu ile Tortum arasındaki tartışmayı “Cağ kebabı nedir” rehberinde kaynaklarıyla aktarıyoruz.
Denetimi kim yapıyor?
Belgeye göre ürünün bu şartlara uygunluğunu Oltu Ticaret ve Sanayi Odası’nın koordinatörlüğünde üç kişilik bir komisyon denetler: Oltu Belediyesi’nden bir personel, Oltu Meslek Yüksekokulu’ndan bir gıda mühendisi ve Oda’dan bir personel. Komisyon yılda bir kez düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet üzerine her zaman denetim yapar; coğrafi işareti haksız kullananlar hakkında yasal takip başlatır. Denetim raporları Oda tarafından Türk Patent Enstitüsü’ne gönderilir.
2026’da Oda ne açıkladı?
İHA’nın 17 Haziran 2026 tarihli haberinde Oda, cağ kebabı işletmelerine yönelik tabela ve yetki belgesi zorunluluğu açıkladı. Haberde bu zorunluluğun hukuki dayanağı ve kapsamı açıklanmıyor.
Oltu dışında üretilebilir mi?
Belgede coğrafi sınır Erzurum’un Oltu ilçesi olarak yazılı, ardından şu şart geliyor: ürün “belirtilen özelliklere bağlı kalmak şartı ile Türkiye sınırları içerisinde üretilebilir”. Coğrafi işaretin kullanımına ilişkin yükümlülükler ayrıca mevzuatta düzenlenir.
Serden’in ürünü
Hangi eti nasıl hazırladığımızı “Cağ kebabı nedir” rehberinde anlatıyoruz.